Investing.com – Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), konut kredileri, kredi kartları ve ihtiyaç kredilerini kapsayan geniş içerikli bir düzenleme paketi açıkladı. Düzenlemeler, hem bankacılık sisteminde riskleri sınırlamayı hem de ödeme güçlüğü yaşayan bireysel müşterilere yeniden yapılandırma imkânı sunmayı hedefliyor. Konut finansmanında kriterler sadeleştirilirken, kredi kartı limitleri ve bireysel borçlara ilişkin kurallar gelirle uyumlu hale getiriliyor.
Yeni paketle birlikte, konut kredilerinde “sıfır-ikinci el” ayrımı kaldırıldı; kredi kartı ve ihtiyaç kredisi borçları için azami 48 aya kadar yapılandırma olanağı getirildi. Ayrıca kart limitlerinin toplamda 400 bin TL’yi aşması durumunda limitlerin düşürülmesine imkân tanınırken, tüm kart limitlerinin 1 Ocak 2027’ye kadar kart sahibinin belgelendirilebilir geliriyle uyumlu olacak şekilde yeniden düzenlenmesi öngörüldü.
BDDK’nin yeni adımıyla konut kredilerinde uygulanan sıfır ve ikinci el ayrımı tamamen kaldırıldı. Artık kredi kullanım oranları yalnızca konutun satış değeri esas alınarak belirlenecek. Buna göre, satış bedeli 5 milyon TL ve altında olan konutlarda, ekspertiz değerinin %90’ına kadar kredi kullandırılabilecek. Böylece aynı fiyat aralığındaki konutlar arasında, ilk el veya ikinci el olma durumuna bağlı farklılıklar ortadan kalkmış oldu.
5-7 milyon TL bandındaki konutlar için kredi oranı %70-80 aralığında belirlenecek. Satış değeri 7-10 milyon TL arasında olan konutlarda bu oran %60-70 seviyesine inecek. Daha yüksek fiyatlı konutlarda ise krediye konu edilebilecek azami oran, değer yükseldikçe kademeli olarak daha da düşecek. Enerji sınıfı ve konutun ilk ya da ikinci ev olması gibi unsurlar, yeni dönemde kredi oranı belirlenirken dikkate alınmayacak.
Düzenleme, enerji verimliliğine ilişkin kriterleri de yeniden çerçeveledi. Konut kredilerinde enerji sınıfına göre farklılaşan oranlar sadeleştirilerek, enerji sınıfı en az C olan yeni binalar da düzenlemenin kapsamına dahil edildi. Böylece hem enerji verimliliği asgari bir standartla korunmuş oldu hem de kredi süreçlerindeki karmaşık ayrımlar azaltıldı.
Bu yeni yapı, konut finansmanında özellikle orta gelir grubunda yer alan ve ilk kez ev sahibi olmayı hedefleyen kesimlere daha öngörülebilir bir kredi çerçevesi sunulmasına imkân tanıyor. Fiyat dilimlerine göre belirlenen kredi oranları sayesinde, konutun niteliğinden çok piyasa değeri odağa alınarak finansman koşulları şekillendirilecek.
BDDK’nin açıkladığı paketin önemli başlıklarından biri, bireysel kredi kartı ve ihtiyaç kredisi borçlarının yeniden yapılandırılması oldu. Buna göre, son ödeme tarihinde dönem borcu tamamen ya da kısmen ödenmemiş bireysel kredi kartı borçları ile 30 günden fazla gecikmesi bulunan ihtiyaç kredileri, azami 48 aya kadar taksitlendirilmek suretiyle yeniden yapılandırılabilecek. Bu imkan, borcunu ödemekte zorlanan tüketicilere belirli bir takvim içinde borçlarını kapatma olanağı tanıyor.
Söz konusu yapılandırma için başvurular, karar tarihinden itibaren üç ay içinde yapılabilecek. Bu süre zarfında borçlular bankalara müracaat ederek, ilgili kredi ve kart borçlarını tek bir plan dahilinde yeniden taksitlendirebilecek. BDDK, bu düzenleme ile bireysel borç portföyünde takibe düşmüş yaklaşık 241 milyar TL’lik stokun yapılandırma kapsamına alınabileceğini öngörüyor.
Yeniden yapılandırılan borçlar için kredi kartı kullanımında bazı ek sınırlamalar da getirildi. Yapılandırma yapılan kart borcunun en az yarısı ödenene kadar, ilgili kredi kartının limiti artırılamayacak. Böylece yeniden yapılandırma sürecinde borçlunun mevcut borç yükünü artıracak yeni limit tahsislerinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Ayrıca, yapılandırılan borç tutarı kartın tanımlı limitini aşsa dahi, bu aşan kısım “limit ihlali” olarak değerlendirilmeyecek. Bu düzenleme, teknik olarak limit üstü görünen borçların yeniden yapılandırma sürecinde kart sahibi aleyhine ilave yaptırımlara yol açmamasını sağlamayı amaçlıyor. Bankalar, bu borçları yapılandırma çerçevesinde izleyerek tahsil edecek.
Yeni paket, kredi kartı limitlerinin genel düzeyine ilişkin de önemli kurallar içeriyor. Katılımcıların tüm bankalardaki toplam kredi kartı limitleri 400 bin TL’yi aştığında, kullanılmayan limit kısmının belirli oranlarda azaltılmasına imkan tanınacak. Böylece, yüksek limitlere sahip ancak bu limiti aktif olarak kullanmayan kart hamillerinin potansiyel borçlanma kapasiteleri sınırlandırılabilecek.
Bankalara verilen takvime göre, kredi kartı limitleri 1 Ocak 2027 tarihine kadar kart sahiplerinin belgelendirilebilir gelirleriyle uyumlu hale getirilecek. Bu süreçte, kart limit artışları yalnızca müşterinin gelir seviyesini destekleyen veriler ışığında yapılabilecek. Geliri ile uyumsuz yeni limit tahsisi ya da artışlarına izin verilmeyecek; böylece kredi kartı kaynaklı aşırı borçlanma riskinin azaltılması hedefleniyor.
Kredi kartlarının yanı sıra Kredili Mevduat Hesapları (KMH) için de yeni sınırlamalar getirildi. Bireylerin vadesiz hesaplarına tanımlanan KMH limitleri, kart sahiplerinin gelir belgeleri esas alınarak yeniden düzenlenecek. Bu çerçevede, KMH limitleri de tıpkı kredi kartlarında olduğu gibi belgeyle doğrulanabilen gelir düzeyiyle uyumlu olacak şekilde sınırlandırılacak.
Atılan bu adımların, hem kredi kartı hem de KMH kanalıyla gerçekleşen kontrolsüz borçlanmayı sınırlamaya dönük olduğu belirtiliyor. Böylece, tüketicilerin ödeme güçlerini aşan borç seviyelerine ulaşmasının önüne geçilmesi ve daha sürdürülebilir bir bireysel borçlanma yapısının teşvik edilmesi amaçlanıyor.
Yapay zeka hesaplama gücü borsayı değiştiriyor. Investing.com’un ProPicks AI seçkisi, gelişmiş yapay zeka tarafından seçilen ve yüksek performanslı hisselerden oluşan hisse senedi portföyünü içerir. Yıl başından bu yana, 3 küresel portföyden 2’si referans endekslerini geride bırakarak %88’lik bir artış kaydetti. Amiral gemisi stratejimiz “Teknoloji Devleri”, Super Micro Computer (+185%) ve AppLovin (+157%) gibi önemli kazananları da içeren S&P 500’ü 18 ayda ikiye katladı. Sırada hangi hisse senedi var?
