ABD Başkanı Donald Trump, İran ile varılan mutabakatın ardından ticari petrol tankerlerinin Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapmaya başladığını belirtti.
Trump, “Çoğu petrol yüklü gemiler, Hürmüz Boğazı’ndan ayrılmaya başladı. Tamamen güvenli ve emniyetli olan güney ‘otoyolunu’ kullanıyorlar. Bunun dışında başka seyir rotaları da mevcut.” ifadelerini kullandı.
ABD Başkanı Trump ve İranlı yetkililer, dün yaptıkları açıklamalarda, iki ülke arasında mutabakata varıldığını ve mutabakat zaptının 19 Haziran’da İsviçre’de imzalanacağını bildirmişti.
ABD ile İran arasında varılan mutabakatta, İran ve Umman’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki yetkilerine ilişkin düzenlemelerin açık şekilde yer aldığı öne sürüldü.
Fars Haber ajansına konuşan ismi açıklanmayan bir kaynak, müzakere sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Söz konusu kaynağın ifadelerine göre, müzakerelerin son aşamasında mutabakat metninde bazı değişiklikler yapıldı.
Bu değişikliklerle Hürmüz Boğazı üzerindeki İran-Umman egemenliğinin açık ve kesin şekilde ifade edildiği ileri sürüldü.
Yeni metinde, Hürmüz Boğazı’ndaki denizcilik hizmetlerinin gelecekteki yönetiminin İran ve Umman tarafından belirleneceğine dair ifadelerin yer aldığı iddia edildi.
“Denizcilik hizmetleri” ifadesinin açıkça kullanılmasının, ABD tarafından İran’ın ücret tahsil etme hakkının kabul edilmesi anlamına geldiği yorumunda bulunuldu.
Söz konusu ifadenin metnin başka bir bölümünde de tekrarlandığı, buna göre İran’ın gemilerin ücretsiz geçişini yalnızca 60 gün boyunca kabul edeceği savunuldu.
Bu kapsamda ABD’nin ücretlendirme ilkesini kabul ettiği, İran’a ise 60 günlük muafiyet tanındığı ifade edildi.
İran’ın güvenlik, denizcilik, çevre koruma ve sigorta hizmetleri sunarak Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemilerden gelir elde etmeyi ve bu gelirleri ekonomik kalkınmada kullanmayı planladığı da söz konusu kaynağın ifadeleri arasında yer aldı.
