Ukrayna, Rusya’nın gübre ve enerji altyapısına yönelik saldırılarını artırdı. PhosAgro’ya ait gübre tesisi ve büyük bir petrol rafinerisinin hedef alındığı son saldırıyla birlikte, küresel gübre arzının zaten daraldığı bir dönemde riskler daha da yükseldi.
Rusya-Ukrayna savaşında kritik altyapılar yeniden hedefte. Ukrayna’ya ait insansız hava araçları, Rusya’nın önde gelen gübre üreticilerinden PhosAgro’ya ait bir tesiste ve büyük bir petrol rafinerisinde hasara yol açtı.
Bloomberg’in aktardığına göre saldırılar, Kiev yönetiminin İran savaşıyla birlikte yükselen emtia fiyatlarından fayda sağlayan Rus ihracatçıları baskı altına alma stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Ukrayna tarafı, söz konusu tesisin patlayıcı üretiminde kullanılan hammaddeler sağladığını öne sürdü. Ancak PhosAgro’nun doğrudan askeri tedarik sağladığına ilişkin iddialar bağımsız olarak doğrulanmış değil.
Saldırıların bir diğer hedefi ise Yaroslavl’daki petrol rafinerisi oldu. Rus enerji devleri Rosneft ve Gazprom Neft ortaklığındaki tesis, Ukrayna ordusunun açıklamasına göre vuruldu ve sahada yangın çıktı. Bölge Valisi Mihail Yevrayev ise gece boyunca düzenlenen yoğun drone saldırısının büyük ölçüde püskürtüldüğünü duyurdu.
Yaroslavl rafinerisi, Moskova’nın yaklaşık 282 kilometre kuzeydoğusunda yer alıyor ve yıllık 15 milyon ton ham petrol işleme kapasitesine sahip. Bu da günlük yaklaşık 300 bin varillik üretime karşılık geliyor.
Son dönemde Ukrayna’nın özellikle gübre tesisleri ve petrol altyapısına yönelik saldırılarını artırdığı dikkat çekiyor. Bu hamlelerin, Rusya’nın enerji ve tarım emtia gelirlerini sınırlamayı hedeflediği değerlendiriliyor.
Saldırıların zamanlaması ise küresel gübre piyasası açısından kritik bir döneme denk geliyor. İran savaşı ve Hürmüz Boğazı’ndaki aksama nedeniyle azotlu gübre fiyatları savaş öncesine göre iki katına çıkmış durumda. Körfez bölgesinden yapılan sevkiyatların sekteye uğraması, küresel arzı daraltan ana unsurlardan biri olarak öne çıkıyor.
Öte yandan Rusya, gübre ihracatına kota uygulayarak iç piyasayı korumaya yönelik adımlar atıyor. Ancak üreticilerin belirlenen kotalar dahilinde ihracata devam etmesi, küresel piyasada sınırlı da olsa arzın sürmesini sağlıyor.
Genel tabloda, Ukrayna’nın altyapıya yönelik saldırıları yalnızca askeri değil, ekonomik sonuçlar da doğuruyor. Özellikle gübre ve enerji tesislerinin hedef alınması, zaten kırılgan olan küresel arz zincirlerinde yeni riskler yaratırken, tarım maliyetleri ve gıda fiyatları üzerinde baskının artabileceğine işaret ediyor.
